fbpx

Δημήτρης Κουτζαμάνης

Σύμβουλος ψυχικής υγείας, σύμβουλος ζεύγους, συντονιστής ομάδων και συνιδρυτής των Μαθημάτων Ζωής ασχολείται επί σειρά ετών με την επιμόρφωση αντρών και εφήβων σε θέματα που αφορούν την ανδρική ψυχολογία και τις έννοιες της τοξικής αρρενωπότητας και των στερεοτύπων του φύλου.

Ξεκίνησε τις σπουδές του στη Συμβουλευτική στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και έλαβε πιστοποίηση στη Γνωστική – Συμπεριφοριστική Θεραπεία από το Stonebridge College. Το ενδιαφέρον του για τη διαπαιδαγώγηση που λαμβάνουν τα αγόρια γεννήθηκε μέσα από τη δουλειά του με το πένθος και τον οδήγησε σε περαιτέρω συνέχιση των σπουδών του στο πεδίο της συμβουλευτικής ζεύγους και της οικογένειας (Glasgow Caledonian University). Είναι απόφοιτος του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας στη Συνθετική προσέγγιση. Η πιο πρόσφατη εκπαίδευση του αφορά τη Θεραπεία Σχημάτων από το Schema Therapy New York Center.

Την περίοδο 2018-2021 συνεργάστηκε με την ΑΜΚΕ Καρκινάκι ως συντονιστής της ομάδας υποστήριξης γονέων που τα παιδιά τους νοσούν ή έχουν νοσήσει από καρκίνο.

Ασκεί επί χρόνια τον εθελοντισμό μέσα από δράσεις που κάνουν τα «Μαθήματα Ζωής» σε σχολεία, νοσοκομεία, συλλόγους και οργανισμούς. Αρθρογραφεί στο διαδίκτυο σε θέματα που αφορούν τη ψυχική υγεία. Εργάζεται ιδιωτικά στην Αθήνα.

Τι σας έκανε να ασχοληθείτε με τα θέματα των αντρών. Μιλήστε μας για τα στερεότυπα που εγκλωβίζουν τους άντρες.

Αυτό που με έκανε να ασχοληθώ με την ανδρική ψυχολογία και τα θέματα των ανδρών είναι η ανάγκη μου για την αμφισβήτηση των στερεοτύπων.

Δουλεύοντας με άντρες που πενθούσαν τις απώλειές τους διαπίστωσα πόσο δεσμευτικές είναι συγκεκριμένες πεποιθήσεις και  πώς τους οδηγούσαν στην αποξένωση τόσο από τα συναισθήματά τους, τις σχέσεις τους με τους άλλους όσο και  από την ίδια τη ζωή. Μεγάλο μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας εστιάζεται στη διαδικασία αμφισβήτησης των στερεοτύπων, καθώς η διαπαιδαγώγηση των αντρών βασίζεται στις περισσότερες περιπτώσεις σε εντολές αποφυγής συναισθηματικών εκφράσεων. «Μην κλάψεις», «μην δείξεις αδύναμος», «μη ζητάς βοήθεια», «μην είσαι πολύ διαχυτικός» κ.ά.

Τα στερεότυπα αυτά δημιουργούν ένα περιβάλλον συγκρουσιακό για τον άντρα καθώς, ενώ βίωναν συναισθήματα, τους «απαγορευόταν» η έκφρασή τους. Ο εγκλωβισμός αυτός απομόνωνε τους άντρες και τους οδηγούσε σε εθισμούς και άλλες καταστροφικές συμπεριφορές.

Έχοντας και εγώ προσωπική εμπειρία από το ταξίδι αυτό, αποφάσισα να μιλήσω ανοιχτά για την αλλαγή αυτή, αλλά και να συνοδεύσω άλλους άντρες στο ταξίδι της δικής τους επανασύνδεσης με τη ζωή.

Διαφέρει η ανδρική σεξουαλικότητα από τη γυναικεία σεξουαλικότητα και αν ναι, με ποιους τρόπους;

Για να απαντηθεί αυτό το ερώτημα χρειάζεται πρώτα να ξεκαθαρίσουμε ότι με τον όρο «σεξουαλικότητα» καλύπτουμε τομείς όπως «σώμα», «σεξ» και «σχέσεις». Ταυτόχρονα εμπεριέχει στοιχεία όπως: Αξίες και πεποιθήσεις γύρω από το σεξ, kink και φετίχ, σχέση με το σώμα, επιθυμία, ταυτότητα φύλου, κοινωνικό φύλο, σεξουαλικός αλλά και ρομαντικός προσανατολισμός, πιθανό σεξουαλικό ή άλλο τραύμα κ.ο.κ.

Όταν τίθεται το ερώτημα αυτό συνήθως οι άνθρωποι αναφέρονται στο φύλο το οποίο τους έχει δοθεί από τη γέννηση του «θήλυ ή άρρεν».  Δυστυχώς, οι περισσότερες (αν όχι όλες) από τις μελέτες σχετικά με αυτό το θέμα εξετάζουν μόνο τους άντρες cisgender και τις γυναίκες cisgender και αφήνουν εντελώς έξω τα non binary άτομα και τα gender non-conforming άτομα.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε  ότι το φύλο και η σεξουαλικότητα δεν συνδέονται εγγενώς και ότι δεν πρέπει ποτέ να γίνονται υποθέσεις σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό κάποιου με βάση το φύλο τους ή το αντίστροφο.

Ποια είναι η ΑΜΚΕ Μαθήματα Ζωής και ποιος ο ρόλος σας σε αυτή;

Τα Μαθήματα Ζωής είναι μια ΑΜΚΕ που ιδρύσαμε μαζί με τη Νάνσυ Ψημενάτου και ως στόχο της έχει να ευαισθητοποιήσει την κοινωνία μας σε θέματα διαχείρισης της απώλειας. Μια συζήτησή μας στις αρχές της οικονομικής κρίσης στο Λιθόστρωτο του Αργοστολίου για το πως οι άνθρωποι «ξεγυμνώθηκαν» μπροστά στην απώλεια, όταν τα υλικά αγαθά έπαψαν να καλύπτουν τον πόνο που βίωναν, ήταν η αφορμή να δημιουργηθούν τα Μαθήματα Ζωής.

 Μέχρι τώρα έχουμε προσφέρει τις υπηρεσίες μας σε δεκάδες οργανισμούς, νοσοκομεία, συλλόγους, εκπαιδευτικούς, ειδικούς της ψυχικής υγείας σε όλη την Ελληνική επικράτεια μέσω βιωματικών σεμιναρίων. Το σημαντικό είναι ότι παρέχουμε τις υπηρεσίες αυτές αφιλοκερδώς, ώστε ο καθένας να έχει πρόσβαση σε αυτή και ταξιδεύουμε οπουδήποτε μας ζητηθεί.

Από την εμπειρία σας στη δουλειά με το πένθος ποιο πλαίσιο είναι πιο υποστηρικτικό στους ανθρώπους που πενθούν μια απώλεια; Οι ατομικές συνεδρίες ή οι ομάδες στήριξης για το πένθος;

Αυτό είναι ένα ερώτημα το οποίο μπορεί να απαντηθεί προσωπικά από τον καθένα. Πάντα χρειάζεται να λαμβάνουμε υπ’ όψιν μας το πλαίσιο από το οποίο έρχεται ο άνθρωπος που αναζητά βοήθεια. Για παράδειγμα, η έκθεση  ενός ανθρώπου σε μια ομάδα μπορεί να τον τρομοκρατήσει και να αρνηθεί τη βοήθεια, ενώ σε άλλη περίπτωση μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να ανοιχτούν ευκολότερα καθώς βρίσκουν ταύτιση και ανακαλύπτουν ότι δεν είναι μόνοι. Από την εμπειρία μου, οι ομάδες πένθους αποτελούν ένα υποστηρικτικό πλαίσιο σε καιρό απώλειας, ο πενθών δεν βιώνει μοναξιά, έχει πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες και οπτικές για να διαχειριστεί την απώλειά του και το βασικότερο όλων, η ταύτιση.

Ποιο είναι το motto σας;

«Οι άνθρωποι είναι περισσότερο ικανοί από όσο οι ίδιοι πιστεύουν». Είχα και έχω την τύχη να περιβάλλομαι από ανθρώπους που με αντιμετώπισαν με αυτό τον τρόπο και βίωσα το θαύμα που συντελείται όταν κάποιος πιστεύει σε εμένα. Αντιμετωπίζω με τον ίδιο τρόπο και τους ανθρώπους με τους οποίους δουλεύω στη θεραπεία και βλέπω πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει δίπλα τους κάποιος που να πιστεύει σε αυτούς και να τους θεωρεί ικανούς.

Τι σας κινητοποιεί δημιουργικά όλα αυτά τα χρόνια;

Η περιέργεια και η σύντροφος της ζωής μου, Νάνσυ Ψημενάτου. Είναι ο άνθρωπος που πάντα θα έχει μια καινούρια ιδέα για να εφαρμόσουμε, θα με ξεσηκώσει με τον ενθουσιασμό της και θα με συμπαρασύρει σε νέους ορίζοντες.

Τι θαυμάζετε περισσότερο στους ανθρώπους;

Αυτό που θαυμάζω στους ανθρώπους είναι η δύναμή τους να ανταπεξέλθουν σε κάθε εμπόδιο και δυσκολία που θα τους φέρει η ζωή με τους όρους της. Καθημερινά συναντώ ανθρώπους που στρέφονται εντός της ψυχής τους για να βρουν το κουράγιο να σηκωθούν. Ανθρώπους που παλεύουν με τις απώλειες και τη γνώση ότι η ζωή που ζουν είναι πεπερασμένη και παρ’ όλα αυτά αναζητούν τη σπίθα της ζωής και της δημιουργίας. Νοιώθω ευγνωμοσύνη που με εμπιστεύονται για συνοδοιπόρο τους στο ταξίδι αυτό.

Τι θεωρείτε ότι φέρνει ισορροπία στον άνθρωπο;

Η ισορροπία ανάμεσα σε διαφορετικούς τομείς της ζωής ενός ανθρώπου αποτελεί μια λεπτή τέχνη για τον καθένα ξεχωριστά. Η ισορρόπηση ανάμεσα στην επαγγελματική δραστηριότητα, την προσωπική ζωή (οικογένεια, φίλοι, χόμπι) και την πνευματικότητα είναι μια τέχνη σχεδόν μυστικιστική, που μεταβάλλεται συνεχώς με βάση τις απαιτήσεις της ζωής με τους όρους που θέτει. Σε κάθε περίπτωση, η εστίαση σε ένα και μόνο τομέα, αποτελεί το σίγουρο δρόμο προς την απώλεια της.

Τι είναι αυτό που κάνει τον άνθρωπο ευτυχισμένο;

Αντιλαμβάνομαι την ευτυχία ως τις στιγμές που ο άνθρωπος βιώνει συντονισμένος με την ευγνωμοσύνη για το δώρο της ζωής και την επαφή του με όσα έχουν νόημα για αυτόν. Πολλές φορές εμείς οι άνθρωποι, άθελά μας, πέφτουμε στην παγίδα να πιστεύουμε ότι, η ευτυχία είναι μια μόνιμη κατάσταση και απογοητευόμαστε που αυτό δεν συμβαίνει.

Είναι μια προσωπική υπόθεση, όσοι οι άνθρωποι που ζουν στον πλανήτη μας, τόσες και καταστάσεις που φέρνουν την ψυχή του σε επαφή με την ευτυχία. Είναι μια κατάσταση μεταβαλλόμενη, καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει και εξελίσσεται. Αυτό που με έκανε ευτυχισμένο ως παιδί, πιθανόν να  αλλάξει στην ενήλικη ζωή μου. Πιστεύω πως ένα μη κριτικό, υποστηρικτικό περιβάλλον, με αποδοχή στη διαφορετικότητα, είναι η βάση για να αναπτύξει ο καθένας όσα πιστεύει ότι θα τον κάνουν να ευτυχήσει.

Τι φοβάστε περισσότερο;

Να «απουσιάσω» πάλι από τη ζωή μου.

Τι είναι χαρούμενη ζωή για εσάς;

Η καθημερινή μου παρουσία στη ζωή μου. Να ξυπνώ το πρωί και να δηλώνω «παρών», άσχετα με τη δυσκολία του μαθήματος. Έχοντας «απουσιάσει» από τα δρώμενα της ζωή μου κάποια εποχή, η συνειδητή συμμετοχή μου σε αυτή είναι δώρο ανεκτίμητο.

Έχεις μια γεμάτη ζωή όταν…

…είμαι παρών στη ζωή μου με ό,τι φέρνει η κάθε στιγμή. Για να το πετύχω αυτό, χρειάζεται να έχω επαφή με τα συναισθήματά μου που είναι ο τρόπος για να συνδέομαι με αυτή. Με τον τρόπο αυτό κάνω επιλογές συμβατές με εμένα, τις αξίες μου, τα όνειρα και τις επιθυμίες μου. Επιλέγω το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω μου.

Πόση σημασία έχουν τα υλικά αγαθά για μια ευτυχισμένη ζωή;

Ο Mashlow στην πυραμίδα ιεράρχησης των αναγκών έχει τοποθετήσει στη βάση της τις βασικές ανάγκες του ανθρώπου: να καλύψει τις ζωτικές του ανάγκες, να έχει ένα ασφαλές καταφύγιο, να μπορεί να ντυθεί, να ζεσταθεί, να εργαστεί κ.ά. Χρειαζόμαστε τα υλικά αγαθά, καθώς πάνω στην ασφαλή βάση που μας προσφέρουν μπορούμε να χτίσουμε σχέσεις, να εξελιχθούμε, να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας και να ζήσουμε στιγμές ευτυχίας. Πιστεύω πως τα υλικά αγαθά είναι απαραίτητα στη ζωή ενός ανθρώπου, αρκεί η απόκτησή τους να μη γίνει έμμονη ιδέα, καθώς τότε η εστίαση γίνεται στη συγκέντρωσή τους και όχι στην εξέλιξή του.

Καλοσύνη για εσάς είναι…

Η καλοσύνη είναι μια έννοια που εμπεριέχει την άνευ όρων αποδοχή ενός παιδιού που προσκαλεί ένα άλλο για παιχνίδι, την ικανότητα να δρω με ενσυναίσθηση, μπαίνοντας στα  παπούτσια του άλλου και τη γενναιοδωρία του ανθρώπου που προσφέρει χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Φυσικά για να δράσω με καλοσύνη, πρέπει πρώτα να την έχω γευτεί από το περιβάλλον που έχω μεγαλώσει.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *