fbpx

Πώς ο κορωνοϊός μπορεί να καταστρέψει τις φιλίες

Ενώ στα κοινωνικά δίκτυα μπορούμε να διαγράψουμε έναν φίλο μας, όταν δεν συμφωνούμε για τον κορωνοϊό, πώς μπορούμε να διαχειριστούμε

τις διαφορετικές απόψεις των φίλων μας στον πραγματικό κόσμο;

Καθημερινά βλέπω στο Facebook αναρτήσεις χρηστών και φίλων, που τσακώνονται μεταξύ τους σχετικά με την ύπαρξη του κορωνοϊού, τις θεωρίες συνωμοσίας, τη χρήση μασκών και όλα όσα προστατευτικά μέτρα ανακοινώνονται από τα ΜΜΕ.

Άλλοι βρίζουν όσους φορούν μάσκες, γενικώς και ειδικώς, και άλλοι ότι δεν θέλουν να έχουν σχέση με ανθρώπους που πιστεύουν ή δεν πιστεύουν στον κορωνοϊό, προτρέποντας τους τελευταίους να επισκεφθούν τις ΜΕΘ ή να δηλώσουν εθελοντές για τη μεταφορά ασθενών χωρίς προστατευτικά εφόδια.

Γίνεται προφανές ότι το πώς θα διαχειριστούμε και θα αντιμετωπίσουμε την πανδημία του Covid-19 στηρίζεται στις πεποιθήσεις μας για αυτόν και στη συνέχεια για τα μέσα προστασίας, τη μάσκα και την κοινωνική απόσταση. Άλλωστε αυτό είναι κάτι που το βλέπουμε καθημερινά στα κοινωνικά δίκτυα.

Όμως, ενώ μπορούμε να μπλοκάρουμε, να διαγράψουμε από φίλο ή να μην ακολουθούμε κάποιον στα κοινωνικά δίκτυα, πώς μπορούμε να διαχειριστούμε κάποιους κοντινούς μας ανθρώπους, ειδικά αν τους γνωρίζουμε σχεδόν ολόκληρη τη ζωή μας ή είναι συγγενείς και έχουν διαφορετική γνώμη από εμάς για την πανδημία;

Μπορείτε να έχουμε μία στενή φιλία, να γνωρίζουμε τα πάντα για αυτούς και ίσως στο παρελθόν να έχουμε διαφωνήσει για πράγματα όπως οι θέσεις σχετικά με την εκπαίδευση, την πολιτική, τη διαφθορά, τα αθλητικά… Παρ’ όλα αυτά να έχουμε συμφωνήσει ότι διαφωνούμε, να αφήνουμε στην άκρη τις διαφωνίες και να συνεχίζουμε να πίνουμε το ποτάκι μας και να συναντιόμαστε μαζί τους ξανά, περνώντας όμορφα.

Τι γίνεται όμως με τον κορωνοϊό; Πρόκειται για μία κατάσταση που είναι πολύ προσωπική πολύ απλά γιατί βιώνεται απειλητική, ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις που έχει ο καθένας μας.

Κάποιοι πιστεύουν ότι απειλείται η υγεία τους ή η υγεία των αγαπημένων τους, επειδή οι άνθρωποι δεν παίρνουν στα σοβαρά τα προστατευτικά μέτρα και νιώθουν απογοητευμένοι επειδή θέλουν να αισθάνονται ασφαλείς και θέλουν να τελειώσει αυτός ο εφιάλτης. Άλλοι αισθάνονται ότι απειλούνται οι προσωπικές τους ελευθερίες και ότι όλο αυτό είναι μια θεωρία συνωμοσίας, οπότε διαμαρτύρονται, αρνούνται να φορούν μάσκες και εξακολουθούν να πραγματοποιούν μεγάλες συγκεντρώσεις.

Και κάτω από αυτή την εικόνα που βλέπω καθημερινά, αρχίζω να πιστεύω ότι ο κορωνοϊός μας δείχνει ότι δεν μπορείς να είσαι 100% σίγουρος ότι γνωρίζεις κάποιον τόσο καλά, αν δεν έχεις πρώτα περάσει μαζί του μία παγκόσμια επιδημία.

Πριν λίγες ημέρες, βρέθηκα με γνωστό μου, που έχουμε μεγαλώσει μαζί και ο οποίος άπλωσε το χέρι του για να με χαιρετήσει και ενώ του είπα ότι δεν κάνω χειραψίες λόγω της κατάστασης, χαμογέλασε ειρωνικά, μου είπε να μην τα πιστεύω αυτά γιατί θέλουν να μας κάνουν όργανα της νέας τάξης και ότι δεν υπάρχει κορωνοϊός.

Και η συνέχεια ήταν το ίδιο «παράλογη», καθώς ο γνωστός μου ήθελε να μου εξηγήσει με όλες τις παρα-λογικές θεωρίες γιατί ο κορωνοϊός είναι ψέμα και τι θα συμβεί αν υποκύψουμε σε αυτόν και παραχωρήσουμε την ελευθερία μας. Ενώ εγώ του έλεγα ότι θέλω να κρατήσω τις αποστάσεις και να διατηρήσω όσο περισσότερο μπορώ την ασφάλειά μου και την ασφάλεια της οικογένειάς μου, τόσο με ειρωνευόταν χωρίς να με σέβεται.

Σε κάποια στιγμή, ένιωθα σαν να έβλεπα έναν άλλον άνθρωπο δίπλα μου και όχι αυτό το πρόσωπο που έχω περάσει τόσο όμορφες καταστάσεις μαζί του στο παρελθόν. Άρχισα να θυμώνω και να καταλαβαίνω ότι εκτός από την οικονομία, ο κορωνοϊός θα επηρεάσει αρνητικά και τις σχέσεις μας.

Καθώς είναι όμως καλοκαίρι και ερχόμαστε πιο κοντά με τους ανθρώπους μας που έχουμε να τους δούμε καιρό και σε πιο «χαλαρή» διάθεση, οι συναναστροφές με τέτοιους φίλους γίνονται δύσκολες υπό το πρίσμα των διαφορετικών απόψεων του κορωνοϊού. Τι μπορούμε να κάνουμε για αυτό;

Αρχικά, χρειάζεται να αναγνωρίσετε ότι οι σκέψεις και οι πεποιθήσεις, δημιουργούν τα συναισθήματα και κατ’ επέκταση και τη συμπεριφορά μας. Αν θέλετε να μείνετε μακριά από αγαπημένους φίλους το καλοκαίρι, επειδή ακούσατε ότι έχουν έρθει σε επαφή με πρόσωπα από το εξωτερικό ή δεν λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα κατά του κορωνοϊού, να μην πιέσετε τον εαυτό σας για να βρεθείτε μαζί τους. Είναι σίγουρα διαφορετικό από αυτό που έχετε συνηθίσει, όμως και το φετινό καλοκαίρι είναι διαφορετικό.

Η πικρή αλήθεια είναι ότι πολλοί από εμάς πιστεύαμε ότι ο κορωνοϊός «τέλειωσε» με την έλευση του καλοκαιριού. Όμως ενώ τα κρούσματα αυξάνονται μέσα στον Αύγουστο, σε μία περίοδο που σχετίζεται με την ξενοιασιά και τη χαλάρωση, αρχίζουμε και νιώθουμε περισσότερο άγχος, σύγχυση και μοναξιά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, κοιτάμε πάντα να ακούσουμε τους ανθρώπους που εμπιστευόμαστε περισσότερο και να δομήσουμε την πεποίθησή μας για κάτι πρωτόγνωρο από αξιόπιστες πηγές.

Αν όμως αυτές οι πηγές φαντάζουν περισσότερο απειλητικές αντί για αξιόπιστες για τον κορωνοϊό, δεν σημαίνει ότι πρέπει να μην εμπιστευθείτε την κρίση σας και να μην νιώσετε ασφαλής μόνο και μόνο επειδή κάποιος άλλος λέει κάτι διαφορετικό. Μην προσπαθήσετε να του αλλάξετε τη γνώμη γιατί δεν θα το καταφέρετε, η απειλή σε εκείνον λειτουργεί αντίστροφα. Προσπαθεί να διαχειριστεί τον φόβο και την απειλή του, αρνούμενος ότι υπάρχει απειλή…

Χρειάζεται να είστε προετοιμασμένοι να υπερασπιστείτε τη γνώμη σας και την ασφάλειά σας ακόμη και αν σας φαίνεται δύσκολο. Να μην απλώσεις το χέρι σου να χαιρετήσεις κάποιον, ειδικά αν δεν τον γνωρίζεις καλά, επειδή εκείνος στο πρότεινε, δεν είναι αγένεια. Υπάρχει και άλλος τρόπος χαιρετισμού. Επίσης, αν δεν θέλεις να συναντήσεις κάποιον, είναι καλό να τον ενημερώσεις ότι δεν μπορείς να πας γιατί υποψιάζεσαι ότι μπορεί να είναι επικίνδυνο, καθώς έχει βρεθεί με άλλα άτομα την προηγούμενη ημέρα, που δεν τα γνωρίζεις.

Σε μία τέτοια περίπτωση είναι καλό να είμαστε ειλικρινείς με τους άλλους και να τους μιλήσουμε απευθείας στο τηλέφωνο, δίνοντας αξία στη φιλία μας, παρά μέσω μηνύματος. Η ειλικρίνεια και η αμεσότητα θα στηρίξει την επιλογή μας, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να αντιμετωπίσουμε την ειρωνεία και τον χλευασμό των άλλων.

Μια άλλη χρήσιμη συμβουλή είναι να κατανοήσετε τα συναισθήματά σας. Αναγνωρίζοντας τα συναισθήματά σας προτού συνομιλήσετε με φίλους, μπορείτε να καταλάβετε καλύτερα πώς νιώθετε για την επικείμενη κατάσταση και ποια είναι τα ερεθίσματα που μπορεί να σας δυσκολέψουν. Τι φοβάστε ότι έχετε να αντιμετωπίσετε; Νιώθετε ότι θα δυσαρεστήσετε τους φίλους σας ή θα σας δυσαρεστήσουν; Νιώθετε να πιέζεστε να συμφωνήσετε μαζί τους; Μία τέτοια προετοιμασία θα σας βοηθήσει να νιώσετε πιο έτοιμοι να διαχειριστείτε δύσκολες καταστάσεις.

Η ενσυναίσθηση και η συμπόνια λειτουργούν πάντα καλύτερα από το να κατηγορούμε κάποιον για τις απόψεις του. Υπό μία τέτοια απειλή, βρισκόμαστε όλοι σε μία αυξημένη επιφυλακή και οι αμυντικοί μηχανισμοί μας είναι έτοιμοι να επιτεθούν σε όποιον διαφωνεί μαζί μας.

Μία άλλη σκέψη είναι αν θα πρέπει να απομακρυνθείτε από φιλίες επειδή έχουν διαφορετική άποψη για τον COVID-19. Αν θέλετε να το κάνετε, τότε να το κάνετε. Αλλιώς υπάρχουν διάφοροι τρόποι συζήτησης με φίλους ή μέλη της οικογένειας που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να λειάνετε την επαφή σας.

Μπορείτε να αρνηθείτε ευγενικά την πρόσκληση και να τους πείτε ότι θα βρεθείτε μαζί τους την επόμενη φορά. Επίσης, ρωτήστε τους αν έχουν πάρει προστατευτικά μέτρα κοινωνικής απόστασης ή αν θα φορέσουν μάσκες. Αν δεν νιώθετε άνετα, ευχαριστήστε τους για την πρόσκληση και αρνηθείτε ευγενικά.

Αν επιμείνουν ή γίνουν παραβιαστικοί, πείτε τους το εξής: “Ανησυχώ για εμένα αλλά ανησυχώ και για εσένα και δεν θα ήθελα να είμαι εγώ η αιτία έκθεσής σου”. Αυτό μετατοπίζει την ευθύνη από εκείνους, σε εσάς, δεν νιώθουν ότι τους κατηγορείτε και καθιστάτε τον εαυτό σας υπεύθυνο για την υγεία σας. Είναι κάτι που δεν μπορούν να αντιπαρατεθούν και να διαφωνήσουν, χρειάζεται όμως να υπερασπιστείτε τη θέση σας.

Θυμηθείτε ότι μόνο εμείς ως άνθρωποι διαθέτουμε τον έλεγχο της αντίδρασής μας και ενεργούμε αντίστοιχα με αυτό.

Βρισκόμαστε σε μία μεταβατική κατάσταση και μέχρι να ξεκαθαριστεί και να εισέλθουμε με ασφάλεια σε ένα νέο κόσμο (ή παλιό), εμείς είμαστε υπεύθυνοι για τις επαφές μας θέτοντας τα δικά μας όρια.

Χάρης Πίσχος 
Ψυχολόγος ΜSc , Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής 
www.psychologynow.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *