Greek English French German Italian Japanese Russian Spanish

Get connected with Happy Life

Sign up for our newsletter



Διαφήμιση
Πώς διαμορφώνουμε μια νέα συνήθεια; PDF Εκτύπωση E-mail
howtostartanewhabitΜέρος Α’
 
Οι συνήθειες είναι εκείνες οι συμπεριφορές που έχουν γίνει αυτόματες και πυροδοτούνται περισσότερο από διάφορα στοιχεία στο περιβάλλον παρά από συνειδητή θέληση. Οι ψυχολόγοι της υγείας πολύ ενδιαφέρονται για το θέμα αυτό για προφανείς λόγους –θέλουν να βοηθήσουν τους ανθρώπους στο να απαλλαγούν από ανθυγιεινές συνήθειες και παράλληλα να τους βοηθήσουν να υιοθετήσουν κάποιες πιο υγιείς.

Αξίζει να σημειωθεί πως, αν και υπάρχουν πολλές θεωρίες για τον σχηματισμό μιας συνήθειας, μέχρι τώρα κανείς δεν είχε μελετήσει πραγματικά τις συνήθειες συστηματικά όπως αυτές διαμορφώνονται. 

Η Philippa Lally και η ομάδα της ζήτησαν από 98 φοιτητές (μέσος όρος ηλικίας τα 27 έτη) να υιοθετήσουν μια νέα υγιή συνήθεια, την οποία θα επαναλάμβαναν κάθε μέρα για τις επόμενες 84 ημέρες. Η νέα συμπεριφορά θα έπρεπε να συνδέεται με ένα καθημερινό στοιχείο του περιβάλλοντος («cue»). Τα παραδείγματα επιλέχθηκαν από τους συμμετέχοντες και περιελάμβαναν για παράδειγμα το να πηγαίνει κανείς για ένα 15λεπτο τρέξιμο πριν το δείπνο, το να τρώει ένα φρούτο πριν το μεσημεριανό, να κάνει 50 κάμψεις κοιλιακών μετά τον πρωινό καφέ κ.λπ. 

Οι συμμετέχοντες επίσης έπρεπε να μπαίνουν κάθε μέρα σε ένα site και να αναφέρουν αν επιδόθηκαν στη συγκεκριμένη συμπεριφορά την προηγούμενη ημέρα και να συμπληρώνουν ένα ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς σχετικά με τον αυτοματισμό της συμπεριφοράς. Μερικά παραδείγματα των ενδεικτικών απαντήσεων ήταν «το κάνω αυτόματα», «το κάνω χωρίς να σκέφτομαι» και «το βρίσκω δύσκολο να μην το κάνω». 

Από τους 82 συμμετέχοντες οι οποίοι τελικώς συμμετείχαν στη μελέτη μέχρι το τέλος, η πιο κοινή μορφή σχηματισμού μιας συνήθειας ήταν μέσω έγκαιρων επαναλήψεων της επιλεγμένης συμπεριφοράς, ώστε να επιτευχθεί η μεγαλύτερη αύξηση στον αυτοματισμό της. Με την πάροδο του χρόνου, περαιτέρω αυξήσεις στον αυτοματισμό συρρικνώθηκαν μέχρι να επιτευχθεί μια σταθερή κατάσταση πέρα από την οποία επιπλέον επαναλήψεις δεν προσέθεταν καμία διαφορά στον αυτοματισμό που είχε επιτευχθεί. 

Ο μέσος χρόνος για την επίτευξη του μέγιστου αυτοματισμού μιας συνήθειας ήταν οι 66 ημέρες, αν και αυτό ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των συμμετεχόντων (από 18 ημέρες έως την αρχική πρόβλεψη των 254 ημερών). Αυτός ο χρόνος απόκτησης μιας νέας συνήθειας είναι πολύ μεγαλύτερος από ό,τι προέβλεπαν παλαιότερες εκτιμήσεις, όπως μια αναφορά του 1988, σύμφωνα με την οποία μια συμπεριφορά γίνεται συνήθεια όταν θα έχει πραγματοποιηθεί τουλάχιστον δύο φορές το μήνα, για 10 φορές. Στην πραγματικότητα, ακόμα και μετά από 84 ημέρες, περίπου οι μισοί από τους συμμετέχοντες απέτυχαν να καταφέρουν ένα αρκετά υψηλό βαθμό αυτοματισμού προκειμένου η συμπεριφορά τους να θεωρηθεί συνήθεια. 

Όπως ήταν αναμενόμενο, ίσως, πιο σύνθετες συμπεριφορές βρέθηκαν να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μεταμορφωθούν σε συνήθειες. Οι συμμετέχοντες που είχαν επιλέξει μια μορφή άσκησης ως συμπεριφορά χρειάστηκαν περίπου 1,5 φορά περισσότερο χρόνο για να φτάσουν το μέγιστο αυτοματισμό σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που υιοθέτησαν νέες διατροφικές συμπεριφορές.
 
(συνεχίζεται..)
 
*Βασισμένο στο άρθρο των Lally, P., van Jaarsveld, C., Potts, H., and Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology. 
 
Θεοδώρα Αναστασίου
Ψυχολόγος