Greek English French German Italian Japanese Russian Spanish

Get connected with Happy Life

Sign up for our newsletter



Διαφήμιση
Τι είναι το άγχος; (μέρος 2) PDF Εκτύπωση E-mail
stressissue(συνέχεια από το προηγούμενο happy life mag…)

Πώς το καταλαβαίνουμε;

Το άγχος γίνεται αντιληπτό ως βασανιστικό συναίσθημα (άγχος ή φόβος). Είναι κάτι που σίγουρα τραβάει την προσοχή μας και εύκολα διαχωρίζεται από άλλα συναισθήματα.

Βασικό στοιχείο στην έκφραση του άγχους είναι οι σωματικές ενοχλήσεις, όπως η δύσπνοια, η ταχυκαρδία, η ναυτία, η ζάλη, οι πονοκέφαλοι, οι πόνοι στο στήθος ή/και στο στομάχι, ο ιδρώτας κ.ά. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό του υπερβολικού άγχους είναι οι ανήσυχες σκέψεις. Κάποιος με έντονο άγχος μπορεί να ανησυχεί για το μέλλον του, για την εργασία του, την οικογένειά του κ.ά.

Κάτι που είναι σχετικά πιο εύκολο να παρατηρήσει κάποιος που έχει υψηλά επίπεδα άγχους είναι συγκεκριμένα πράγματα που κάνει. Για παράδειγμα μπορεί να αποφεύγει συγκεκριμένους χώρους ή συγκεκριμένες δραστηριότητες. Μπορεί να επίσης να έχει επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (π.χ. ελέγχους, συγκεκριμένες ρουτίνες) ή να θέλει να βρίσκονται τα πράγματα γύρω του πάντα σε μια τάξη και να μην μπορεί διαφορετικά.

Τέλος το άγχος μπορεί να εμφανιστεί παράλληλα με πολλά σωματικά νοσήματα, όπως νευρολογικές διαταραχές, αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. σκλήρυνση κατά πλάκας, σαρκοείδωση), ενδοκρινολογικά προβλήματα (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης), φλεγμονώδη ή κακοήθη νοσήματα (π.χ. ελκώδης κολίτιδα, καρκίνος).

Ακόμη, υψηλά επίπεδα άγχους μπορεί να βιώνουν άτομα που στερούνται κάποιας ουσίας φαρμακευτικής ή μη (π.χ. βενζοδιαζεπίνες, αλκοόλ, κάνναβη, αμφεταμίνες), καθώς και άτομα που αντιμετωπίζουν άλλα ψυχιατρικά προβλήματα (π.χ. κατάθλιψη).

Πολλά από τα σωματικά συμπτώματα μπορεί να υπάρχουν και από άλλες αιτίες πέραν του άγχους. Στην κοινή γρίπη, για παράδειγμα, ο άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται ζαλάδα, πονοκεφάλους και μυική ένταση. Αν ο παθολόγος δεν βρίσκει οργανικά αίτια για τα συμπτώματα αυτά, τότε είναι πολύ πιθανό να οφείλονται στο άγχος.

Ποιοι άνθρωποι συνήθως έχουν υψηλότερα επίπεδα άγχους;

Ο επιπολασμός βίου για το άγχος είναι 20-25%. Αυτό σημαίνει ότι 1 στους 4 ανθρώπους θα αναπτύξει κάποια αγχώδη διαταραχή κάποια στιγμή της ζωής του. Οι γυναίκες έχουν τα ηνία στις αγχώδεις διαταραχές και ιδιαίτερα σε νεαρές ηλικίες 22-44 χρονών που διαμένουν σε μεγάλα αστικά κέντρα.

Παράγοντες κινδύνου είναι το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, καθώς και οι ψυχοπιεστικοί (στρεσογόνοι) παράγοντες, όπως τα οικονομικά προβλήματα, η ανεργία και οι διαπροσωπικές απώλειες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος που δεν συγκαταλέγεται στα παραπάνω δεν έχει πιθανότητες να αντιμετωπίσει κάποια στιγμή έντονο ή υπερβολικό άγχος στη ζωή του.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Παλιότερα η αντιμετώπιση του άγχους γινόταν κυρίως με φαρμακευτική αγωγή, αλλά η «εξάρτηση» που συνοδεύει τη φαρμακολογία έκαναν τη θεραπεία λιγότερο επιθυμητή. Τα τελευταία 30 χρόνια και βάσει επιστημονικών και κλινικών μελετών φάνηκε πως μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, τόσο στην αντιμετώπιση όσο στη διατήρηση, έχει η Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ).

Με την προσέγγιση αυτή ο άνθρωπος που βιώνει έντονο άγχος μαθαίνει μαζί με το θεραπευτή του να αναγνωρίζει τις σκέψεις και τις συμπεριφορές που σχετίζονται με το άγχος και να τις τροποποιεί με έναν ρεαλιστικό τρόπο έτσι ώστε να μειώνονται τα επίπεδα του άγχους. Στην ουσία ο θεραπευόμενος μαθαίνει να αλλάζει τις παλιές σκέψεις και συμπεριφορές που του προκαλούσαν ή συντηρούσαν το φόβο του σε συγκεκριμένες καταστάσεις με καινούριες που είναι λιγότερο καταστροφικές για τον ίδιο, το μέλλον του και γενικότερα τη ζωή του.

Η διαδικασία αυτή και η αρχή της ΓΣΘ δεν είναι η «δύναμη της θετικής σκέψης». Πέρα από τη θετική σκέψη, ο θεραπευόμενος μαθαίνει πώς να αντιμετωπίζει πιθανές δύσκολες καταστάσεις στη ζωή του, που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει πριν, και να μπορεί να παρατηρεί και να αλλάζει – όπου χρειάζεται – τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές του.
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής