Greek English French German Italian Japanese Russian Spanish

Get connected with Happy Life

Sign up for our newsletter



Διαφήμιση
Αρμονικές συσχετίσεις PDF Εκτύπωση E-mail
armonikessysxetiseisΗ κοινωνία των μελισσών διαθέτει το αναγνωρίσιμο χαρακτηριστικό τής τακτοποίησης του χώρου με τρόπο ανάλογο με τον ανθρώπινο. Μορφώνει γεωμετρικά σχήματα που οργανώνει και χωροθετεί. Ανάμεσα στα παράδοξα της κοινωνίας των μελισσών, είναι και αυτό του εξαγωνικού σχήματος των μερών της κυψέλης. 
 
Η απάντηση του μαθηματικού Pascal στο πρόβλημα της μέγιστης χωρητικότητας με την ελάχιστη απαιτουμένη μάζα υλικού ήταν αυτό ακριβώς το εξαγωνικό σχήμα. Σχήμα που είναι επίσης στατικά ανθεκτικό, μπορεί να επαναληφθεί χωρίς κενά και που αντιστοιχεί στον σχηματισμό των μελισσών όταν κρατώντας η μία την άλλη χτίζουν την κηρήθρα. 
 
Παρατηρώντας τις επιλογές των στοιχείων της κυψέλης - το υλικό, τα σχήματα, την κλίμακα, τον τρόπο άρθρωσης, τη γενικότερη διάταξη και χωροθέτηση - βλέπουμε ότι η φυσική κατοικία προσφέρει άμεση ανταπόκριση στις ανάγκες των δημιουργών της, βασικό ζητούμενο στις ανθρώπινες κατασκευές και την αρχιτεκτονική. 
 
Όπως δεν μπορούμε να εξετάσουμε την αρχιτεκτονική δημιουργία αγνοώντας τις κοινωνικές συνθήκες μέσα από τις οποίες γεννιέται, έτσι και δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τη συμβολή της «κοινωνικής» δομής του μελισσιού στη δόμηση της κατοικίας τους.
 
Η κοινωνία των μελισσών ενέχει διαφορές και αντιθέσεις. Καθένα από τα τρία βιολογικά είδη - οι εργάτριες, οι κηφήνες, η βασίλισσα - χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερες ιδιότητες και από συμπεριφορές ενίοτε αντιτιθέμενες. 
 
Οι αντιθέσεις, εν τούτοις, δεν αποτελούν αντιφάσεις, συμβάλλουν ώστε η κοινότητα να λειτουργεί ως οργανισμός, να έχει διάρκεια στον χρόνο, να παράγει καρπούς και να πολλαπλασιάζεται.
 
Οι πρωτόγονες ανθρώπινες κοινότητες, ακόμη και πολλές από τις κοινότητες του δυτικού μεσαίωνα, χαρακτηρίζονται επίσης από μια οργανική εσωτερική συγκρότηση, από οργανική ενσωμάτωση στο σύνολο. Χαρακτηριστικό που βέβαια δεν μπορεί να περιγράψει τις νεότερες ταχύτατα μεταβαλλόμενες κοινωνίες.
 
Αν ακολουθήσουμε τη σύγχρονη επιστήμη και εξετάσουμε τις συσχετίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που συγκρατούνται σε σύνολα - είτε πρόκειται για ζωικές είτε πρόκειται για ανθρώπινες αμάδες είτε για συστήματα έκφρασης - θα παρατηρήσουμε πως η διαφορά αποτελεί βασικό στοιχείο κάθε μορφής σύνθεσης.
 
Για τον Ηράκλειτο «η καλλίστη του κόσμου αρμονία» προέρχεται από αντιθέσεις (το αντίξουν συμφέρον και εκ των διαφερόντων καλλίστην αρμονίαν και πάντα κατ’ έριν γίνεσθαι).
Οι αντιθέσεις ενυπάρχουν σε κάθε σύνολο, αλλά λειτουργούν με διαφορετικούς τρόπους. Για τις συνεκτικές κοινότητες αποτελούν τις ποικίλες όψεις ενός και του αυτού συνόλου. Για τις σύγχρονες κοινωνίες υπερισχύουν του αισθήματος κοινής ταυτότητας, οδηγώντας σε ρήξεις, σε αναίρεση του αρχικού δεσμού.
 
Οι συνολικές δομές - όσων κατόρθωσαν να διατηρήσουν τη συγκρότησή τους - εμφανίζονται εν τέλει ως αποτέλεσμα ρύθμισης των εσωτερικών τους διαφορών. Αυτή η διαπίστωση ισχύει τόσο για τις φυσικές και τις κοινωνικές δομές όσο και για τις εκφραστικές δομές των ανθρώπινων δημιουργημάτων. 
 
Το αρχιτεκτονικό παράδειγμα των κλασικών ρυθμών εκφράζει έναν τέτοιο τρόπο ρύθμισης. Τα κτηριακά σύνολα συγκροτούνται από οργανωμένες σχέσεις μεταξύ των αρχιτεκτονικών μερών. Σε κάθε μέλος τονίζεται με την επεξεργασία η διακριτική του σημασία. Η ιδιαίτερη θέση του, η ιδιαίτερη κατασκευαστική και αισθητική του αξία. Κάθε μέλος μορφοποιείται σε συμφωνία με τη λειτουργική του θέση στο σύνολο. Η αυτοτέλεια και η διαφορά διατηρούνται όμως τα μέλη αποκτούν νόημα μέσω της λειτουργίας τους στο πλαίσιο του συνόλου. 
 
Θα μπορούσε μια αντίστοιχη συσχέτιση των μελών του κοινωνικού συνόλου να χαρακτηρισθεί αρμονική; 
 
 
Ιρίνα Αμπακούμκιν
Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π.